WISC-4 ve WISC-R Farkı Nedir?

WISC-4 ve WISC-R farkı nedir, hangisini yaptırmak gerekir?

WISC-4 ve WISC-R arasındaki temel fark, resmî açıdan birinin kullanımdan kalkmış ve dolayısıyla da geçerliliğini yitirmiş olmasıdır. Psikolog David Wechsler tarafından geliştirilen ve onlarca yıldır kullanımda olan Wechsler ölçeklerinin, zamanla değişen şartlara göre yeniden gözden geçirilerek güncel versiyonları yayımlanmaktadır. Bu bağlamda WISC-R testi, günümüz çocuklarının bilişsel becerilerini doğru şekilde değerlendirmek için yeterli olmayan eski bir sürümdür.

WISC-R Testi Nedir?

WISC-R testi, 6 – 16 yaş aralığındaki çocukların “bilişsel becerilerini” klinik olarak ölçmek ve değerlendirmek amacıyla geliştirilen bireysel bir zekâ testi türüdür. Fakat 1970’li yıllardan 2003 yılına kadar uygulamada kalan WISC-R testi, artık kullanılmamaktadır. Wechsler ölçekleri kapsamında ülkemizde uygulamada olan güncel versiyon ise WISC-4’tür.

Ülkemizde “resmî açıdan kabul gören güncel sürüm” hakkında detaylı bilgi edinmek için WISC-4 zekâ testi sayfasını ziyaret edebilirsiniz. İstanbul’da test uygulaması yaptırmak için Klinik Psikolog Ayşe Dönmez Altun’dan randevu alabilirsiniz.

Sertifikalı WISC-IV uygulayıcılarının azlığı sebebiyle uzman bulmak zor olsa da WISC-R testinin, günümüz için doğru sonuç vermediği unutulmamalıdır. Ek olarak üstün yetenekli çocuklara eğitim veren resmî kurumlar, yalnızca WISC-IV sonuçlarına göre öğrenci kabul etmektedir.

Wechsler Çocuklar İçin Zekâ Ölçeğini uygulayabilmek için özel bir eğitim sürecini tamamlayıp uygulayıcı sertifikası almak gerekir. Test, yalnızca psikoloji lisans bölümlerinden mezun ve resmî olarak uygulayıcı eğitimi almış psikologlar tarafından uygulayabilir.

WISC-R Testi Neden Geçerli Değil?

Teknolojik ve bilimsel gelişmelerle birlikte bireylerin zekâ düzeylerinde de zamanla artış meydana gelir. Çocukların ve gençlerin doğru bir değerlendirme ile doğru şekilde yönlendirilebilmeleri için WISC, tarih boyunca sürekli olarak güncellenerek zamanın şartlarına göre yeniden ve yeniden uyarlanmıştır.

Bu tür klinik testlerin zamana ve yeni koşullara göre yeniden düzenlenmesi, “yanlış tanıların önüne geçmek” açısından son derece kritiktir.

Örneğin zamanın ihtiyaçlarına cevap veremeyen zekâ testleri, yanlış bir “üstün zekâ” potansiyeli tanımlayabilir. Bu durum da doğal olarak hem çocuğun hem ebeveynlerin hem de eğitim sisteminin yanlış yönlendirilmesine sebep olacaktır. Bu bağlamda 1970’lerin normlarıyla şekillenen ve o normlar kapsamında geçerli olan WISC-R testi, günümüz çocukları için yetersiz kalmaktadır. Uygun olmayan değerlendirme kriterleri sebebiyle pek çok çocuk, testten olması gerekenden çok daha yüksek sonuçlar almaktadır.

Sonuç olarak günümüz çocuk ve gençlerinin bilişsel becerilerini doğru şekilde ölçmek ve değerlendirmek için resmî olarak 4. sürüm kullanılmaktadır. Yine de WISC-4 ve WISC-R farkı nedir açıklamak gerekirse aşağıda 3 temel maddede ele aldık.

O Halde Neden Hâlâ Yapılıyor?

Ülkemizde artık kabul görmüyor olsa da bazı kurumlar etik dışı şekilde halen bu eski sürümü uygulayabilmektedir. Öte yandan okullardaki rehberlik öğretmenlerinin güncel testin hangisi olduğunu bilmemesinden dolayı da ebeveynler bilinçsizce yanlış yönlendirilebilmektedir.

WISC-4 ve WISC-R Farkı Nedir?

WISC-4 ve WISC-R farkı genel olarak şunlardır:

1. Kapsam Farkı: R sürümü; Sözel Zekâ Puanı, Performans Zekâ Puanı ve Tüm Ölçek Zekâ Puanı verir. Dördüncü sürüm ise Sözel Kavrama Puanı, Algısal Akıl Yürütme Puanı, Çalışma Belleği Puanı, İşlemleme Hızı Puanı ve Tüm Ölçek Zekâ Puanı verir. Dolayısıyla WISC-IV, ölçme ve değerlendirme açısından çok daha kapsamlıdır.
2. Yaş Aralığı Farkı: R sürümü, 6 yaş 0 ay ile 16 yaş 0 ay aralığındaki; dördüncü sürüm ise 6 yaş 0 ay ile 16 yaş 11 ay aralığındaki çocuk ve ergenlerin bilişsel becerilerini değerlendirir.
3. Resmî Geçerlilik Farkı: Üstün yetenekli çocuklara eğitim veren resmî kurumlar, yalnızca dördüncü sürümün sonuçlarına göre öğrenci kabul etmektedir.

Sonuç olarak hem yapı hem de yorum açısından WISC-4 ve WISC-R farkı oldukça belirgindir. Günümüz bireylerinin bilişsel becerileri açısından 4. sürümün, geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları da tamamlanmıştır.

Dördüncü sürümün Türkiye’de kullanıma sunulması, Türk Psikologlar Derneği’nin 2008 yılında ticari ve bilimsel telif haklarını satın alıp Öktem ve arkadaşları tarafından (2008 – 2012) Türkçeye uyarlanmasıyla başlar. Ulusal norm ve standardizasyon çalışmalarının tamamlanmasıyla da ölçek yaygın kullanıma hazır hale getirilmiştir.

Ölçeğin gelişim süreci ise şu şekilde ilerlemiştir: 1939 yılında yayımlanan ve 7 ile 64 yaş aralığını kapsayan Wechsler Bellevue Zekâ Ölçeği – I, 1949 yılında yenilenerek 5 ile 15 yaş aralığını kapsayan WISC ölçeği yayımlanmıştır. Bu ölçek; 1974 yılında yenilenerek 6 ile 16 yaş aralığını kapsayan WISC-R testi, 1991 yılında yenilenerek WISC-III sürümü ve 2003 yılında da WISC-IV sürümü yayımlanmıştır. Dolayısıyla da WISC-4 ve WISC-R farkı ilk olarak uygulamanın içeriğinde başlar.

Bu blog yazımızda WISC-4 ve WISC-R farkı nedir, hangisini yaptırmak gerekir gibi sorulara detaylı şekilde cevap vermeye çalıştık. WISC-4 ve WISC-R farkı hakkında farklı sorularınız varsa aşağıdaki yorum alanından iletebilirsiniz. Test süreci hakkında kapsamlı bilgi edinmek ve randevunuzu planlamak için 0534 599 7662 numarasını arayarak, WhatsApp hattına yazarak ya da randevu formu göndererek iletişime geçebilirsiniz.