Denver Gelişim Testi
Paylaş:
Denver testi; çocukların bilişsel, fiziksel ve sosyal gelişimini değerlendirmek amacıyla uygulanan, basit ve hızlı sonuç veren en işlevsel klinik tarama araçlarından biridir.
Belirti vermemiş gelişimsel problemleri taramak, risk altındaki çocukları izlemek, kuşku duyulan durumları nesnel ölçütlerle değerlendirmek vb. gibi farklı bağlamlarda Denver 2 testi yaygın olarak kullanılmaktadır.
Denver Testi Nedir?
Denver Gelişim Testi, 0 ile 6 yaş aralığındaki çocukların gelişimsel aşamalarında herhangi bir gecikme ya da problem olup olmadığını “erken dönemde” saptayabilmek amacıyla kullanılan klinik ölçüm aracıdır. Uzmanlara, çocukları 4 ana gelişim alanında sistemli şekilde değerlendirebilme imkânı sağlar. Çocuğun yaşıyla ilişkili gelişim döneminin gerektirdiği özellikleri taşıyıp taşımadığını “akranlarıyla karşılaştırarak” inceler.
Zekâ testi değildir, sadece çocukların “genel gelişimsel durumunu taramak” için yapılandırılmıştır.
1967 yılında yayımlanan Denver Gelişimsel Tarama Testi, 1990’da yenilenerek Denver 2 testi adını almıştır. Yaygın olarak olası gelişimsel gerilikleri erken dönemde tespit etmek için kullanılsa da sağlıklı görünen çocukları gözlemlemek ve izlemek amacıyla da başvurulan önemli bir araçtır. 6-16 yaş çocuklara uygulanan zekâ testi için WISC-4 testi nedir yazısını inceleyebilirsiniz.
Denver testi sayesinde çocuklar, doğru zamanda tam da ihtiyaç duydukları şekilde desteklenebilir.
Denver Testi Yaptırmak Gerekir mi?
Denver testi yaptırmak, ebeveynlere çocuklarının büyüme sürecini anlamada işlevsel bir referans noktası sağlar. Gelişimsel aşamaların beklenen şekilde ilerlemediği bazı durumlar, ebeveynler tarafından kolayca fark edilebilir ve çocuğa ihtiyacı olan destek sunulabilir. Fakat bazı durumlarda, gelişimsel problemleri fark etmek ya da anlamlandırmak kolay olmayabilir. Bu gibi durumlarda klinik ölçüm araçlarından faydalanmak yararlıdır. 0-6 yaş çocuklar için de bu araçlardan en önemlisinin Denver Gelişimsel Tarama Testi olduğunu söyleyebiliriz.
Çocukların her yaş döneminde sergilemesi beklenen bazı davranışlar ve kazanmış olması gereken beceriler bulunmaktadır. Büyüme sürecinde aynı dönemlerden geçse de her çocuk, aynı dönemde aynı gelişim özelliklerini sergilemeyebilir.
Jean Piaget, bilişsel gelişim dönemlerini temelde 4 ana evrede ele alır:
- Duyusal – Motor Dönem
- İşlem Öncesi Dönem
- Somut İşlemler Dönemi
- Soyut İşlemler Dönemi
Bu ana evrelerin her birinde, çocuğun kazanmış olmasını beklediğimiz bazı davranışlar tanımlanmıştır. Çocuklar, büyüme ve olgunlaşma süreçleri devam ederken hem nitel hem nicel bağlamda çeşitli değişimler yaşar. Tüm bu büyüme süreci -kuşkusuz- anlama, yorumlama, öğrenme kalitesinden etkilenerek ilerleyecektir. Sonucunda da çocuğun özellikleri oluşacaktır. Dolayısıyla erken çocukluk dönemini daha iyi anlamak ve çocuğunuzu doğru noktalardan desteklemenin yollarını keşfetmek için oldukça iyi bir başlangıç noktasıdır.
Öte yandan günümüzde çocukların beyin ve beden gelişimlerindeki gerilik problemlerinin artması da Denver 2 testine duyulan ihtiyacı artırmaktadır.
Olası gelişimsel gecikmelerin ya da problemlerin, erkenden tespit edilmesine yardımcı olduğu için ebeveynlere, eğitimcilere ve psikologlara “erken müdahale” imkânı sağlar. Erken müdahale, çocuğun ihtiyaçlarının belirlenmesi ve ihtiyacı olan desteğin doğru zamanda sağlanması açısından belirleyicidir. Doğru zamanda doğru yönlendirme için görünür bir problem olmasa bile Denver testi yaptırmak faydalıdır.
Denver testi sayesinde, çocukların gelişimsel potansiyellerini tam olarak gerçekleştirmeleri ve günlük aktivitelerinde bağımsızlık kazanmaları kolaylaşır.
Denver Testi Ne İşe Yarar?
Denver testi ne işe yarar sorusunu 4 ana başlık çerçevesinde cevaplandırabiliriz:
- Gelişimsel düzeyin nesnel ölçütlerle belirlenmesi
- Gelişimsel gecikmelerin ve geriliklerin erken dönemde tespit edilmesi
- Güçlü ve zayıf yönlerin ortaya çıkarılması
- Gelişim yönünden şüphe duyulan spesifik durumların izlenmesi
- Klinik olarak belirti vermemiş gelişim problemlerinin incelenmesi
Denver 2 testi ile çocuğun kişisel-sosyal, ince motor, kaba motor, dil gibi farklı alanlarda yaşına uygun olarak beklenen gelişimi gösterip göstermediği incelenir. Böylelikle gelişimsel sorunları ya da nörolojik bozuklukları erkenden fark ederek, uygun tedavi ve destek hizmetlerine yönlendirme yapmaya yardımcı olur. Çocuğun yaşıtlarına göre geri kaldığı beceriler ya da yaşına göre güçlü olduğu alanlar da tespit edilebilmektedir. Bu sayede doğru destek programları doğru zamanda oluşturulabilir.
- Gelişim aşamalarının klinik olarak takip edilmesi
- Gelişim hızının karşılaştırmalı olarak analiz edilmesi
- Özel eğitim ve rehabilitasyon programlarının etkinliğinin ölçülmesi
- Sağlıklı görünen çocukların gelişim durumlarının izlenmesi
Doğru aralıklarla yapılan uygulama tekrarları sayesinde çocuğun hem gelişim aşamalarının hem de gelişim hızının değerlendirilmesi için referans sağlar. Özellikle özel eğitim alan çocuklarda, aldıkları eğitimin etkisini gözlemlemek için son derece işlevseldir.
Denver testi sonuçları, ebeveynlerin çocuklarının büyüme ve gelişme süreci hakkında bilinçlenmesine ve çocuklarını daha doğru şekilde desteklemelerine yardımcı olur. Ek olarak sağlık ya da eğitim profesyonellerine de çocukların gelişim düzeyleri hakkında önemli bilgiler sağlar. Böylelikle eğitim, rehberlik ve müdahale programlarının planlanma süreçlerine de katkı sunar.
Gelişim geriliği açısından riskli grupta olan çocukların düzenli olarak izlenmesi için de Denver 2 testine başvurulur. Örneğin prematüre doğan, düşük doğum ağırlığı olan veya yardımcı üreme teknikleriyle doğan çocuklar gibi. Detaylar için Denver testi hangi durumlarda gereklidir başlığına bakabilirsiniz.
Yaşa uygun beceri setlerini değerlendirdiği için Denver 2 testinin, çocukların kişisel ve sosyal yetenekleri, konuşma ve dil gelişim düzeyleri, ince ve kaba motor becerileri hakkında yalnızca öngörü sağlayabileceği unutulmamalıdır.
Denver Testi Hangi Durumlarda Gereklidir?
Özel desteğe ihtiyaç duyan çocuklara uygulandığı gibi Denver Gelişim Testi, gelişimi beklendiği gibi ilerleyen çocukları izlemek için de uygulanabilir. Bu sayede çocuk, doğru zamanda tam da ihtiyaç duyduğu şekilde desteklenebilir. Denver testi yaptırmayı gerektiren spesifik durumları 4 başlıkta inceleyebiliriz:
- Okul öncesi eğitimde doğru başlangıç noktasını belirlemek için
- Özel eğitim süreçlerinin yeterliliğini ve etkinliğini ölçmek için
- Rehabilitasyon programlarının verimliliğini değerlendirmek için
- Risk altındaki çocukların gelişimini izlemek için
Denver Testi Öncesi Nelere Dikkat Edilmeli?
Çocuğun kaygılanmasına neden olacak -örneğin “sınav” vb. gibi- ifadeler kullanmaktan kaçınılmalıdır. Sürece yönelik “kötü sonuç alırsan üzülürüz” ya da “çok iyi bir sonuç almak için elinden geleni yap” gibi beklenti içeren iletişim dili kullanılmamalıdır. Uygulama öncesinde çocuk mutlaka doğru şekilde bilgilendirilmelidir. Uygulamaya gelirken, çocuk uykusunu almış ve dinlenmiş olmalıdır. Sürecin kesintisiz ilerlemesi için rahat kıyafetler giyinmesi ve uygulamaya tok gelmesi de çok önemlidir.
Uzman Seçiminin Önemi
Sadece bir soru-cevap uygulaması olmayan Denver testinin analiz envanterleri arasında hikâye dinlenme ve gözlem yöntemleri de bulunmaktadır.
Sonuçlar yorumlanırken, çocuğun uygulama sırasında kaygılı ya da stresli olup olmadığı ve ailenin tutumu / etkisi gibi faktörler de dikkate alınmaktadır. Dolayısıyla da Denver testi sonuçlarının doğru yorumlanması “uygulayıcının klinik gözlemlerine” bağlıdır. Bu noktada uzmanın bilgisi ve tecrübesi son derece önemlidir. Bilgi sahibi olmayan kişiler tarafından uygulandığında sonuçlar ve değerlendirmeler sağlıklı olmayacaktır. Sürecin kapsamlı doğasını anlamak için Denver testi nasıl yapılır başlığını inceleyebilirsiniz.
Denver 2 Testi ile Değerlendirilen Alanlar
Denver Gelişim Testi, çocukların gelişim düzeyini ölçmeye yönelik 4 ana bölüm ve 116 maddeden oluşmaktadır:
- Kişisel ve Sosyal Becerilerin Gelişimi
- İnce Motor Becerilerin Gelişimi
- Kaba Motor Becerilerin Gelişimi
- Dil Becerilerinin Gelişimi
Ana bölümler, farklı alanlardaki gelişimsel ilerlemeyi ayrı ayrı değerlendirmeye yardımcı olmaları için yapılandırılmıştır. Her ana bölüm, çeşitli soru ve aktivitelerden oluşur. Sorular arasında ebeveynlere sorulması gereken maddeler de yer alır. Çocuğun bu 4 ana alanda gösterdiği performans, yaşıtlarıyla karşılaştırmalı olarak değerlendirilir. Herhangi bir sorun tespit edilirse çocuk, daha ayrıntılı bir değerlendirme için ilgili uzmanlık birimine yönlendirilir.
Denver Testi Nasıl Yapılır?
Sürecin doğru ve verimli şekilde tamamlanabilmesi için Denver Gelişim Testi, standart bir uygulama prosedürüne sahiptir. Analiz envanterleri arasında hikâye dinlenme ve gözlem yöntemleri de bulunmaktadır.
Denver testi, gelişimsel aşamalarda ay ve yıllara denk gelen becerileri ölçmeyi hedefleyen soruların yer aldığı bir tablo şeklindedir. Tabloya, çocuğun yaşının koordinatlarına göre bir çizgi çizilir. Çizgiye denk gelen sorular, çocuğa ve ebeveynlere sorularak cevaplara göre +, -, R ve N/O gibi belirli işaretlemeler yapılır.
Denver Testi Sonuçları Ne Anlama Gelir?
Denver testi sonuçlarının değerlendirilmesi 4 parametreye dayanır:
Sonuçlarının Yorumlanması
Çocuk, yaşıtlarının çoğunluğunun geçemediği bir maddeyi geçerek çizginin tamamen sağında bırakırsa yaşıtlarına göre “ileri” olduğu sonucu çıkabilir. Çocuk, yaş çizgisine denk gelen maddelerin %25 ile %75’ini geçmiş, reddetmiş ya da bu maddelerden kalmışsa yaşıtlarına göre “normal” olduğu sonucu çıkabilir. Çocuk, yaş çizgisine denk gelen maddelerin %75 ile %90’ını reddetmiş ya da bu maddelerden kalmışsa “uyarı” olarak işaretlenir. Çocuk, yaş çizgisinin solunda yer alan maddelerin hepsini reddetmiş ya da bu maddelerden kalmışsa “gecikme” olarak işaretlenir.
Denver testi sonuçları nelerdir? Tüm maddeler tamamlandıktan sonra yapılan işaretlemelere bakılarak şu sonuçlara varılır:
Denver Testi Soruları Nelerdir?
Denver testi soruları, yaş grubuna göre değişmektedir. Uygulamanın içeriği, çocuğun yaşına göre uygulayıcı tarafından özel olarak düzenlenir. Örnek olarak 3 yaş grubuna uygulanabilecek Denver testi sorularından bazıları şunlar olabilir:
Kişisel ve sosyal beceri düzeyini anlamaya yönelik sorular:
- Kıyafetlerini tek başına giyebilme
- Yemeğini yardımsız yiyebilme
- Basit ev işlerine yardım edebilme
- İsmini ve soy ismini söyleyebilme
İnce motor beceri düzeyini anlamaya yönelik sorular:
- Blokları üst üste koyarak kule yapabilme
- Farklı görselleri inceleyerek karşılaştırmalar yapabilme (örneğin uzun-kısa, büyük-küçük, uzak-yakın vb. gibi)
- Elindeki nesneyi belirli bir mesafeye fırlatabilme
- Gösterilen şekil, rakam ya da harfleri kopyalayabilme
Kaba motor beceri düzeyini anlamaya yönelik sorular:
- Belirli bir süre iki ya da tek ayak üzerinde durabilme
- Belirli bir uzaklığa atlayabilme
- Zıplayabilme
Dil becerisi düzeyini anlamaya yönelik sorular:
- Kavramları basitçe açıklayabilme (örneğin tabak nedir, ağaç nedir, kalem nedir, kedi nedir vb. gibi)
- Kelime ve cümle tamamlayabilme
- Yer bildiren kelimeleri tanımlayabilme (örneğin ev, park, bahçe vb. gibi)
- Zaman bildiren kelimeleri tanımlayabilme (örneğin sabah, akşam vb. gibi)
- Farklı görsellerdeki nesnelerin isimlerini söyleyebilme
Bazı sorular anne, baba ve çocuğa aynı anda sorulabilir.
Denver 2 Testi Kullanım Alanları Nelerdir?
Çocukların sağlıklı gelişimini desteklemek için geniş bir kullanım alanına sahiptir ve farklı sektörlerde sıklıkla başvurulan uygulamalar arasındadır.
- Rutin Sağlık Kontrolleri: Sağlık ocakları ya da aile sağlığı merkezlerinde rutin tarama amacıyla kullanılabilir. Bu sayede ailelere, çocuklarının gelişim düzeyi hakkında bilgi verilmesi ya da özel eğitim gereksinimi olan çocukların tespit edilmesi mümkün olur.
- Okul Öncesi Eğitim Kurumları: Anaokulları ve kreşlerde, çocukların gelişim düzeylerini anlamak ve öğrenme ihtiyaçlarını belirlemek amacıyla uygulanabilir. Bu sayede çocuk, becerilere uygun seviyede desteklenebilir.
- Eğitim Kurumları: Okullarda, özel eğitim kurumlarında gelişimsel izleme çalışmaları kapsamında kullanılabilir. Bu sayede gerekli durumlarda çocukların uzmanlara yönlendirilmesi sağlanır.
- Sağlık Kurumları: Çocuk hastanelerinde gelişimsel sorunların ya da gecikmelerin değerlendirilmesi amacıyla kullanılabilir.
- Eğitim Planlaması: Çocukların seviyelerine göre öğretim yöntemlerinin ve materyallerinin uyarlanması amacıyla kullanılabilir.
- Araştırma ve Akademik Çalışmalar: Çocuk gelişimi ve davranışlarıyla ilgili bilimsel araştırmalarda veri toplama aracı olarak kullanılabilir.
- Toplumsal Projeler: Erken çocukluk döneminde gelişimsel sorunların yaygınlığını belirlemek ve toplum genelinde önleyici müdahaleler planlamak amacıyla kullanılabilir.
Çocuğun gelişimsel açıdan becerilerinin taranması ve değerlendirilmesi gereken her alanda Denver 2 testi kullanılabilir. Sağlık ve eğitim gibi önemli alanlarda çocukların sağlıklı büyümesini desteklemek için etkili bir araçtır. Erken müdahale gerektiren durumlarda önemli bir rol oynar.
İstanbul Denver Testi Uygulama
İstanbul Denver testi uygulaması, ilgili sertifikaya sahip Klinik Psikolog Ayşe Dönmez Altun tarafından yapılmaktadır. 2021 yılından bu yana farklı kurumların çatısı altında görev alan Ayşe Dönmez Altun; özel eğitim kurumlarında, özel kliniklerde ve TÜZDEV üstün zekâlılar derneğinde çok sayıda klinik test uygulama tecrübesi edinmiştir. Halen dönemsel olarak TÜZDEV bünyesinde test uygulayıcılığı yapmaya devam etmektedir.
Randevu almak ve İstanbul Denver testi fiyatı hakkında bilgi edinmek için 0534 599 7662 numarasını arayabilir veya form göndererek sizinle iletişime geçilmesini isteyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
KAYNAKLAR: Denver Gelişim Testi, wikipedia.org | Denver 2 Testi, tuzder.org
Bu blog yazımızda Denver testi nedir, yapısı nasıldır, özellikleri nelerdir, hangi alanlarda ne işe yarar vb. gibi soruları yanıtlamaya çalıştık. Etik çerçeve içinde kalarak Denver testi nasıl yapılır konusunda detaylı açıklamalarla ebeveynleri bilgilendirmek istedik. Yorum alanı üzerinden Denver testi hangi durumlarda uygulanır vb. gibi sorularınızı iletebilirsiniz. Büyüme sürecinde herhangi bir gecikme ya da gerilik olan çocukların sorunlarının erken dönemde saptanabilmesi için Denver 2 testi işlevsel bir tarama aracıdır. Ebeveynler ve eğitimciler, Denver testi sonuçları ile çocuğun akranlarına göre mevcut durumu hakkında bilgi sahibi olunurken, gelişimsel açıdan bir problemi olup olmadığı da belirlenmiş olur. Randevunuz planlamak, uygulama süreçleri ve İstanbul Denver testi fiyatı hakkında kapsamlı bilgi için iletişime geçiniz.
